فصل دوم جهان اسلام در عصر غيبت صغرى دوران غيبت صغرى ، اگرچه مقطع تاريخىاى است كه ماهيتا در بحث از تاريخ تشيع قابل طرح است ؛ ولى به سبب اين‌كه در طى اين دوران يا اندكى پيش از آن در اوضاع سياسى و علمى و فرهنگى جهان اسلام تحولاتى روى داد كه نقاط عطفى در تاريخ اسلام به شمار مىروند ، اين دوره مىتواند در تاريخ جهان اسلام هم به‌عنوان يك مقطع تاريخى و يا جزئى از آن تلقى شود . بىشك تحولاتى كه در عرصهء سياسى و فرهنگى جهان اسلام در اين دوره به وقوع پيوست بر جامعهء شيعه و موقعيت آن به‌عنوان بخشى از دنياى اسلام بىتأثير نبود و بلكه در پاره‌اى موارد مىتوان تأثيرات مثبت و منفى اين تحولات را به‌طور مستقيم بر جامعه شيعه مشاهده كرد ، از اين‌رو براى شناخت دقيق‌تر و بهتر وضعيت تشيع و شيعيان در عصر غيبت صغرى ناگزير بايستى نگاهى ولو اجمالى به وضعيت جهان اسلام بيافكنيم . الف ) وضعيت سياسى وضعيت سياسى جهان اسلام در دوران غيبت صغرى تحت‌تأثير تحولات پديد آمده در دستگاه حكومتى ، بسيار آشفته و نابسامان بود . خلافت عباسى دوره‌اى